پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

[iran1372]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

انحلال پذیری عناصر گروه2ازبالا به پایین چه تغییری میکنه؟چرا؟

 

[dorna]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

انحلال پذیری عناصر گروه دو در آب از بالا به پایین زیاد میشه.چون برلیم اصلا در آب حل نمیشه ولی منیزیم به آرامی با آب واکنش میده و از منیزیم به بعد واکنش سریع تر میشه .دلیلش هم کاهش بار موثر هسته روی الکترونیه که اتم قراره از دست بده. که از بالا به پایین کم میشه پس راحت تر الکترون از دست میده .و هیدروکسید تولید شده هم در آب محلوله.

سوال: در حالت کلی چطور میشه راجع به امکان پذیر بودن یا نبودن یک واکنش جابه جایی دوگانه نظر داد؟
اگه دسته بندی جزءی تری هم هست همون مورد نظرمه. مثلا همونطوری که ما در واکنش جابه جایی یگانه راجع به انجان پذیر بودن واکنش جانشین شدن هالوژن های فعال تر و راجع به واکنش دادن بعضی فلزات واسطه با اسید ها نظر میدیم مثلا چطوری میتونیم تشخیص بدیم یه اسید با یه نمک واکنش میده یا نه؟
الان میدونیم برای مثال که واکنش
H2SO4+CaBr2->HBr+CaSO4
انجام پذیره. حالا چطوری قبل از اینکه بدونیم قابل پیش بینیه؟
و همچنین چطوری میشه راجع به برگشت پذیر بودنش نظر داد؟

 

[Kinder]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

تقریباً همه‌ی واکنش‌های جابجایی دوگانه، ناشی از انتقال یون‌های مثبت و منفی بین واکنش‌دهنده‌هاست که منجر به تشکیل یک یا چند ترکیب مولکولی می‌شه. هروقت خواستی انجام‌پذیری یک واکنش جابجایی دوگانه رو بررسی کنی، واکنش‌دهنده‌ها و فرآورده‌ها رو به یون‌های تشکیل دهندشون تجزیه کن.
مثلاً واکنشی رو که خودت مثال زدی، میشه به این صورت هم نوشت (یا درواقع بازشده‌ی این واکنش، واکنش پایینیش هست.)

(یون‌های آبی‌رنگ، یون‌های ناظر هستن و می‌شه اون‌ها رو از دوطرف واکنش خط زد. ماده قرمز، رسوب کم‌یونیده)​

می‌بینی که رسوب کلسیم‌سولفات، دیگه تجزیه‌پذیر به یون‌های مجزا نیست؛ بلکه به یک ماده‌ی کم یونیده تبدیل شده. یعنی خاصیت مولکولی این ماده بیش از اونه که باعث تجزیه یون‌هاش در مخلوط فرآورده‌ها باشه.
برای مثال، این واکنش رو ببین:

می‌بینی که اگر یون‌ها رو تجزیه کنیم، عملاً هیچ چیز طی واکنش تغییر نکرده. همه‌ی یون‌ها نقش یون ناظر یا تماشاگر رو ایفا می‌کنن. بنابراین اصلاً واکنشی به این صورت انجام پذیر نیست.

نکته‌ی کلیدی توی تشخیص انجام‌پذیری واکنش‌های جابجایی دوگانه، توجه به فاز فرآورده‌هاست. اگر فرآورده‌ها همگی نمک یا مواد محلول باشن، واکنش انجام‌پذیر نیست. چون همه‌ی اون‌ها به یون‌های تشکیل‌دهندشون تجزیه می‌شن و با ناظر بودن همه‌ی یون‌ها، یعنی واکنشی صورت نمی‌گیره. پس اگر فرآورده‌ها شامل رسوب و مواد کم‌یونیده (مثل آب یا اسید‌های ضعیف) باشن، یعنی واکنش جابجایی دوگانه انجام‌پذیره.

 

[anahid_30s]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

آخرای کتاب پتانسیل کاهشی (؟) معرفی میشه که باهاش تعیین میکنیم چه جور واکنشی انجام پذیره.

 

[dorna]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

تو کتاب شیمی پیش نوشته چون ثابت تعادل واکنش تجزیه کلسیم کربنات در دمای اتاق بسیار کوچکه(حدود ده به توان منفی بیست و پنج)میگیم واکنش رفت در دمای بیست و پنج درجه انجام نمیشه. بعد در صفحه بعد گفته تجزیه نشدن مجسمه میکل آنژ نشون میده سرعت تجزیه کلسیم کربنات در دمای بیست و پنج درجه بسیار ناچیزه. من اینجا یه سوال برام پیش اومده:
اولا آیا بین این دو جمله ارتباطی هست؟ در واقع چیزی که من متوجه شدم اینه که ثابت تعادل صرفا وضع واکنش رو از لحاظ ترمودینامیکی نشون میده. یعنی اینکه ثابت تعادل زیاد یا کم باشه ربطی به سرعت واکنش های رفت و برگشت نداره.آیا الان اینجا اینکه ثابت تعادل خیلی کوچکه با اینکه سرعت واکنش )که البته چون تو محیط آزاده اصلا تعادلی هم نیست(بی ربطه؟
و اگه اینطوره یه سوال دیگه برای من وجود داره. اینکه اگه بسیار کوچک بودن ثابت تعادل دلیلی نیست بر اینکه سرعتش کم باشه آیا تعادلی وجود داره که ثابت تعادلش بسیار کوچک باشه ولی در محیط آزاد با سرعت زیادی پیشرفت کنه؟

 

[kia.celever]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

تو کتاب شیمی پیش نوشته چون ثابت تعادل واکنش تجزیه کلسیم کربنات در دمای اتاق بسیار کوچکه(حدود ده به توان منفی بیست و پنج)میگیم واکنش رفت در دمای بیست و پنج درجه انجام نمیشه. بعد در صفحه بعد گفته تجزیه نشدن مجسمه میکل آنژ نشون میده سرعت تجزیه کلسیم کربنات در دمای بیست و پنج درجه بسیار ناچیزه. من اینجا یه سوال برام پیش اومده:
اولا آیا بین این دو جمله ارتباطی هست؟ در واقع چیزی که من متوجه شدم اینه که ثابت تعادل صرفا وضع واکنش رو از لحاظ ترمودینامیکی نشون میده. یعنی اینکه ثابت تعادل زیاد یا کم باشه ربطی به سرعت واکنش های رفت و برگشت نداره.آیا الان اینجا اینکه ثابت تعادل خیلی کوچکه با اینکه سرعت واکنش )که البته چون تو محیط آزاده اصلا تعادلی هم نیست(بی ربطه؟
و اگه اینطوره یه سوال دیگه برای من وجود داره. اینکه اگه بسیار کوچک بودن ثابت تعادل دلیلی نیست بر اینکه سرعتش کم باشه آیا تعادلی وجود داره که ثابت تعادلش بسیار کوچک باشه ولی در محیط آزاد با سرعت زیادی پیشرفت کنه؟

تو یکی از «بیشتر بدانید»های کتاب که فرمول ثابت تعادل رو اثبات کرده نوشته ثابت تعادل برابره با نسبت سرعت واکنش رفت به واکنش برگشت در حالت تعادل. پس وقتی ثابت تعادل یه واکنش خیلی کوچیکه دو تا حالت وجود داره. امکان داره سرعت واکنش برگشت خیلی کم باشه، سرعت واکنش رفت هم خیلی کم‌تر باشه. از طرفی این امکان هم هست که سرعت واکنش رفت خیلی زیاد باشه؛ ولی سرعت واکنش برگشت به مراتب خیلی بیشتر از سرعت واکنش رفت باشه. یعنی واکنش رفت با سرعت زیادی در حال انجامه ولی همزمان فرآورده‌هایی که با سرعت زیاد تولید می‌شن با سرعت زیادتری دوباره تبدیل به واکنش‌دهنده بشن. خب در هر دو صورت واکنش پیشرفت نمی‌کنه.
این چیزایی که گفتم از مطالب کتاب استنباط می‌شد. اگه درست باشن می‌شه نتیجه گرفت واکنش تعادلی وجود نداره که ثابت تعادلش کم باشه ولی پیشرفت زیادی کنه. حالا اگه واکنش تو محیط آزاد اتفاق بیفته و حالت دوّمی گه گفتم پیش بیاد سرعت واکنش رفت خیلی زیاده؛ و دیگه واکنش برگشتی وجود نداره که دوباره فرآورده‌ها رو به واکنش‌دهنده تبدیل کنه. پس واکنش سریع پیشرفت می‌کنه.
حالا می‌شه نتیجه گرفت که واکنش تجزیه‌ی کلیسم کربنات در دمای اتاق از نوع اوّله. یعنی سرعت هر دو واکنش رفت و برگشتش کمه.

بعداً نوشت: اشتباه کردم. ثابت تعادل برابر اون چیزی که گفتم نیست. #-o

 

[Kabiri]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

چرا به HCl میگن هیدروکلریک اسید؟! ینی منظورم اینه چرا کلریک اسید نشده؟! دلیل خاصی داره یا عشقشون کشیده اینطور بگن؟!:دـی
و اینکه چرا H2CO3 ناپایداره؟!؟!

 

[ShapoorII]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

HCl هیدروژن کلریده و محلول اونُ هیدروکلریک اسید میگن. سیستم نامگذاری این مدلیه ک برای اسیدهای بصورت HnX، هیدروژن ر اول اسمشون میارن ولی برای اکسی اسیدها خیر. کلریک اسید ب HClO3 میگن. منطقیه اکسی اسیدها ک تعدادشون بیشتره نام ساده تر ر داشته باشن.
کربن دی اکسید تمایلی ب واکنش با آب نداره و فقط تحت فشار زیاد و دمای کم تو آب حل میشه و کربنیک اسید تشکیل میشه

 

[محمّد عرفان]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

تو کتاب شیمی پیش نوشته چون ثابت تعادل واکنش تجزیه کلسیم کربنات در دمای اتاق بسیار کوچکه(حدود ده به توان منفی بیست و پنج)میگیم واکنش رفت در دمای بیست و پنج درجه انجام نمیشه. بعد در صفحه بعد گفته تجزیه نشدن مجسمه میکل آنژ نشون میده سرعت تجزیه کلسیم کربنات در دمای بیست و پنج درجه بسیار ناچیزه. من اینجا یه سوال برام پیش اومده:
اولا آیا بین این دو جمله ارتباطی هست؟ در واقع چیزی که من متوجه شدم اینه که ثابت تعادل صرفا وضع واکنش رو از لحاظ ترمودینامیکی نشون میده. یعنی اینکه ثابت تعادل زیاد یا کم باشه ربطی به سرعت واکنش های رفت و برگشت نداره.آیا الان اینجا اینکه ثابت تعادل خیلی کوچکه با اینکه سرعت واکنش )که البته چون تو محیط آزاده اصلا تعادلی هم نیست(بی ربطه؟
و اگه اینطوره یه سوال دیگه برای من وجود داره. اینکه اگه بسیار کوچک بودن ثابت تعادل دلیلی نیست بر اینکه سرعتش کم باشه آیا تعادلی وجود داره که ثابت تعادلش بسیار کوچک باشه ولی در محیط آزاد با سرعت زیادی پیشرفت کنه؟

درسته ، ثابت تعادل و ثابت سرعت نسبت زیادی با هم ندارن . یه مثالی هم که در این مورد زیاد می زنن معمولا واکنش تشکیل آب هست که ثابت تعادلش بالاش ولی تو دمای اتاق سرعتش خوب نیست . منطقا برعکسش هم باید باشه ولی مثالش رو نمی دونم .

 

[ShapoorII]

پاسخ : پرسش و پاسخ سوالات شیمی۱، ۲، ۳ و پیش دانشگاهی

تو کتاب شیمی پیش نوشته چون ثابت تعادل واکنش تجزیه کلسیم کربنات در دمای اتاق بسیار کوچکه(حدود ده به توان منفی بیست و پنج)میگیم واکنش رفت در دمای بیست و پنج درجه انجام نمیشه. بعد در صفحه بعد گفته تجزیه نشدن مجسمه میکل آنژ نشون میده سرعت تجزیه کلسیم کربنات در دمای بیست و پنج درجه بسیار ناچیزه. من اینجا یه سوال برام پیش اومده:
اولا آیا بین این دو جمله ارتباطی هست؟ در واقع چیزی که من متوجه شدم اینه که ثابت تعادل صرفا وضع واکنش رو از لحاظ ترمودینامیکی نشون میده. یعنی اینکه ثابت تعادل زیاد یا کم باشه ربطی به سرعت واکنش های رفت و برگشت نداره.آیا الان اینجا اینکه ثابت تعادل خیلی کوچکه با اینکه سرعت واکنش )که البته چون تو محیط آزاده اصلا تعادلی هم نیست(بی ربطه؟
و اگه اینطوره یه سوال دیگه برای من وجود داره. اینکه اگه بسیار کوچک بودن ثابت تعادل دلیلی نیست بر اینکه سرعتش کم باشه آیا تعادلی وجود داره که ثابت تعادلش بسیار کوچک باشه ولی در محیط آزاد با سرعت زیادی پیشرفت کنه؟

ثابت تعادل واکنش ر میشه ب نسبت ثابت سرعت رفت و برگشت مرتبط کرد، اما ب هیچ کدوم ب تنهایی مرتبط نیست.
مثلن تو انحلال مواد کم محلول یا نامحلول ثابت تعادل واکنش کوچیکه اما واکنش سریعن ب تعادل میرسه

درسته ، ثابت تعادل و ثابت سرعت نسبت زیادی با هم ندارن . یه مثالی هم که در این مورد زیاد می زنن معمولا واکنش تشکیل آب هست که ثابت تعادلش بالاش ولی تو دمای اتاق سرعتش خوب نیست . منطقا برعکسش هم باید باشه ولی مثالش رو نمی دونم .

طبق کدوم منطق؟! با چه استدلالی وقتی گزاره ای صحیحه عکس اونم باید صحیح باشه؟ گذشته از این شیمی علم تجربیه، خرد و تجربه با هم ب کار برده میشن؛ نمیتونی همینجوری چیزی ر از خودت استنتاج کنی. فقط طبق مدلهای علمی (با احتمال خطا) پیش بینی میکنیم